Helse og Sykdom
Helse Og Sykdom

Hjerteinfarkt ved 23 år: Sjeldan men veksande – Risiko, symptom, forebygging

Hjerteinfarkt i 20-åra er sjeldan men aukar. ~2 % av MI-pasientar er <30; 1 av 5 er <40. Tidleg risikofaktorakkumulering driver denne trenden.

Mekanismar hos unge voksne

  • Aterosklerotisk KHK: Plakkruptur → trombose (mest vanleg).
  • SCAD (Spontan koronær artærdisseksjon): Revne i artærvagg; meir vanleg hos kvinner, postpartale.
  • Koronær spasme: Utløyst av kokain, amfetamin, stress, kulde.
  • Kongenitale anomalier: Avvikende koronæropphav.
  • Inflammasjon/vaskulitt: Kawasaki, SLE.
  • Medikamentutlöst: Kokain, amfetamin → vaskospasme + protrombotisk tilstand.

Risikofaktorar

  • Tradisjonelle: Røyking, damping, fedme, hypertensjon, dyslipidemi, diabetes, familiær historie.
  • Opprinnande: Anabolske steroidar, kronisk stress, dårlig søvn, sedentær livsstil.
  • Graviditetsrelaterte: SCAD, peripartum kardiomyopati.
  • Genetisk: Familiær hyperkolesterolemi (1:250) – ofte udiagnostisert.

Symptom: Ofta atypiske

  • Brysttrykk, kneping, fyllest (kan vere milde)
  • Pustebesvær, tretthet
  • Kvalme, fordøyelsesbesvær, hjerteskalle
  • Kjeve-, hals-, rygg-, skulder-, armsmerte
  • Kald svett, svimmelhet, undergangsfølelse

Ikkje forkast symptom p.g.a. alder. Ring 113 umiddelbart.

Forebygging startar no

  • Kjenne dine tal: BT, lipider (ApoB, Lp(a)), glukose.
  • Ikkje røyk/damp; unngå rekreaative stimulantar.
  • 150 min/uke moderat trening.
  • Mediteransk koststil.
  • Håndter stress; screening for søvnapné.
  • Familiær historie for tidleg KHK → avansert lipiddiagnostikk, vurder statin.

Hjerteinfarkt ved 23 er real. Risikofaktorar akkumulerer stille. Tidleg bevissthet endrar bana.

Opphavsrett © Helse og Sykdom Alle rettigheter forbeholdt