HAP = pneumoni debut ≥48 timer etter innleggelse, ikke inkuberende ved innleggelse. Respirator-assosiert (VAP) er en undergruppe.
Typiske (samfunnslignende) bakterier
- Streptococcus pneumoniae
- Haemophilus influenzae
- Staphylococcus aureus (MSSA)
- Enterobacteriaceae: Klebsiella pneumoniae, E. coli, Enterobacter
- Moraxella catarrhalis
- Pseudomonas aeruginosa (stadig mer «typisk» på intensiv)
Atypiske patogener
- Legionella pneumophila (vannsystemer)
- Mycoplasma pneumoniae
- Chlamydophila pneumoniae
- Virus: Influenza, RSV, SARS-CoV-2, parainfluenza
- Sopp: Aspergillus (immunundertrykte)
MDR-risikofaktorer (krever bredt dekning)
- Tidligere IV-antibiotika (90 dager)
- Nåværende innleggelse ≥5 dager
- Høye lokale resistensrater
- Immunundertrykking
- Strukturell lungesyke (bronkiektasi, CF)
Empirisk terapi (IDSA/ATS 2016)
- Ingen MDR-risiko: Ceftriakson/cefotaksim/ampisillin-sulbaktam + azitromysin/doksycyclin ELLER respiratorisk fluorokinolon (levofloxacin/moksifloxacin).
- MDR-risiko: Anti-pseudomonal β-laktam (piperacillin-tazobaktam, cefepim, meropenem) + anti-pseudomonal fluorokinolon (ciprofloxacin/levofloxacin) ELLER aminoglykosid + azitromysin. Legg til MRSA-dekning (vankomycin/linezolid) ved risiko.
Reduser spekter basert på dyrking. Varighet: 7 dager (ukomplisert).