Matsyke er ein vanleg sykdom forårsaka av å eta kontaminert mat eller drikke. I dei fleste tilfelle minner symptom av matsyke om influensa, og dei held berre nokre dagar. I meir alvorlege tilfelle kan matsyke likevel vere dødelig. Viss du er usikker på om du har matsyke eller noko anna, her er nokre informasjon for å hjelpe deg med å stille ein betre diagnose.
Personar som er rammet av kontaminert mat eller drikke vil typisk oppleve desse influensaligne symptom innan 48 timar etter inntak: kvalme, oppkasting, diaré og magekramper. Avhengig av alvorlighetsgraden kan du også oppleve dehydrering, feber, kuldefølelse og blodig avføring.
Ifølgje Centers for Disease Control and Prevention (CDC), er det estimert 76 millionar som rammast av matbårne sykdomar kvart år. Av desse krev 300 000 innlegging på sykehus og om lag 5 000 dødsfall. Mange tilfelle av matsyke blir ikke rapportert, fordi symptomene er milde og forsvinner innen nokre dagar.
I mange tilfelle skjer matkontaminering når matarbeidarar praktiserer unhygieniske rutiner som å ikke vaske hender etter toalettbesøk eller håndtering av rå kjøtt. Ifølgje CDC er det identifisert meir enn 250 ulike typer matbårne sykdommar hittil (frå 2009), forårsaka av ulike bakteriar, virus og parasittar.
CDC beskriv dei mest vanlege og gjenkjennbare matbårne infeksjonane som dei forårsaka av ein gruppe virus som heiter kalicivirus (Norwalk-virusar) eller campylobacter, salmonella og E.coli 0158:H7. Medan sykdommane er forårsaka av ulike bakteriar, er symptomene vanlegvis like og inneheld alvorlege magetarmskramper, diaré og feber. Alvorlege tilfelle kan resultere i livstruande infeksjonar og krev medisinsk behandling.
Viss du er usikker på om du har matsyke, søk medisinsk hjelp viss symptomene dine ikke blir betre innen tre dagar etter oppkomst, eller viss du opplever nokre av desse: høy feber (over 38,6 °C), blodig avføring, dehydrering (inkludert redusert urinproduksjon, tørr munn og strupe og svimmelhet), diaré i meir enn tre dagar eller overdreven oppkasting.
Sykdom
Tendinose: Årsaker, symptomer og behandling
Digital øretermometer guide: Nøyaktige og enkle temperaturmålinger
Forstå tørmunn (xerostomi): Årsaker og løsninger