Helse og Sykdom
Helse Og Sykdom

Pekannøttallergi: Symptom, diagnose og håndtering

Pekannøttar er trærnøttar, og trærnøttallergi er ein av dei mest vanlege matallergiane – ofte varig og potensielt alvorleg.

Symptom (IgE-mediert, typisk innan minutt til 2 timar)

  • Kutan: Bynker (urtikaria), angioødem (leppes/øyelokksvelling), kløe, flushing
  • Respiratorisk: Neseforkjølelse, nysing, hoste, pipende andedrett, stridor, dyspnoe
  • GI: Kvalme, opkasting, magakramper, diaré
  • Kardiovaskulært: Hypertensjon, takykardi, svimmelhet, synkope
  • Anafyilaksi: Flersysteminngripelse; livstruende. Krev umiddelbar adrenalin.

Diagnose

  • Klinisk historie + positiv prikkprøve eller spesifikt IgE (ImmunoCAP) mot pekan.
  • Komponenttesting (til dømes Car i 1, Car i 4) kan presisere risikovurdering.
  • Munnleg matprovokasjon (gullstandard) viss historie er uklår.

Håndtering

  • Streng unnviking av pekan og krysskontakt.
  • Adrenalin-auto-injektor (EpiPen, Auvi-Q) alltid tilgjengeleg. To dosar anbefalt.
  • Allergihandlingsplan for skule/arbeid.
  • Medisinsk alarmidentifikasjon.
  • Korssensitisering: ~30–50 % av trærnøttallergikar reagerer på fleire trærnøttar. Diskuter med allergolog om alle trærnøttar bør unngås.
  • Nye terapiar: Munnleg immunterapi (OIT), sublingval immunterapi (SLIT), biologiske legemiddel (omalizumab) i studiar.

Sjå ein fagspesialisert allergolog for personleg diagnose, risikostratifisering og håndteringsplan.

Opphavsrett © Helse og Sykdom Alle rettigheter forbeholdt